Hình ảnh nội soi gắp viên thuốc còn nguyên vỉ mắc trong đường tiêu hóa. Ảnh: BV cung cấp.
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM thông tin về trường hợp trên vào ngày 3/11. Theo bệnh viện, bệnh nhân là cụ bà 80 tuổi, nhập Khoa Cấp cứu sau một ngày xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, sốt cao và khó thở. Kết quả chụp CT bụng gợi ý thủng đại tràng do dị vật.
Trong cuộc phẫu thuật cấp cứu, bác sĩ phát hiện một viên thuốc còn nguyên vỉ, cạnh sắc đã đâm thủng đại tràng, gây ổ áp xe và nhiễm khuẩn nặng. Dù được phẫu thuật, điều trị kháng sinh, thở máy và lọc máu liên tục, người bệnh diễn tiến sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và không qua khỏi. Trước đó, cả người bệnh và gia đình đều không biết viên thuốc đã bị nuốt cả vỉ từ lúc nào.
Ca bệnh trên không phải trường hợp cá biệt. Từ tháng 1/2025 đến tháng 8/2026, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã ghi nhận 9 trường hợp nuốt nhầm viên thuốc còn nguyên vỉ phải can thiệp nội soi hoặc phẫu thuật. Trong đó, 8 trường hợp được nội soi gắp dị vật, phần lớn vỉ thuốc mắc tại thực quản; một trường hợp xuyên thủng ruột non phải phẫu thuật cắt đoạn ruột.
ThS. DS. Nguyễn Quan Như Hảo - Khoa Dược, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM cho biết, vỉ thuốc gồm phần nhựa giữ viên thuốc và màng nhôm. Khi bị cắt thành từng ô nhỏ, mảnh vỉ có thể tạo ra các góc nhọn, cạnh sắc.
Nếu bị nuốt, vỉ thuốc có thể mắc tại thực quản hoặc di chuyển xuống dạ dày, ruột và gây tổn thương thành ống tiêu hóa. Khi xảy ra thủng, vi khuẩn và chất chứa trong lòng ruột có thể thoát ra ngoài, gây áp xe, viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn nặng, thậm chí sốc và suy đa cơ quan.
Điều đáng lưu ý là người bệnh không phải lúc nào cũng nhận biết được mình đã nuốt nhầm vỉ thuốc. Triệu chứng có thể xuất hiện muộn và dễ nhầm với những bệnh lý khác. Phần vỉ thuốc cũng có thể không nhìn thấy trên X-quang, thậm chí trong một số trường hợp trên CT, khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn hơn.
Nguy cơ nuốt cả vỉ thuốc cao hơn ở người cao tuổi phải sử dụng nhiều thuốc hằng ngày, nhất là khi có thị lực kém, run tay, đeo hàm giả, suy giảm trí nhớ hoặc thường uống nhiều viên cùng lúc. Khi đã hoặc nghi ngờ nuốt phải viên thuốc còn nguyên vỉ, người bệnh cần đến Khoa Cấp cứu ngay, kể cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.
Ghi nhớ 4 bước "Nhìn - Bóc - Kiểm - Uống" trước khi uống thuốc
Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM khuyến cáo, để phòng ngừa, người sử dụng thuốc có thể ghi nhớ 4 bước "Nhìn - Bóc - Kiểm - Uống": chuẩn bị thuốc ở nơi đủ ánh sáng, đối chiếu đúng thuốc, liều và thời điểm sử dụng; lấy viên thuốc hoàn toàn khỏi vỉ; kiểm tra lại để bảo đảm không còn mảnh nhựa, nhôm; sau đó mới uống theo hướng dẫn. Không nên đưa ô thuốc còn nguyên vỉ vào miệng để cắn, ngậm hoặc mút.
Với người cao tuổi, người nhìn kém, hay quên hoặc khó tự quản lý thuốc, người chăm sóc cần chủ động hỗ trợ và kiểm tra từng viên trước khi uống. Nếu sử dụng hộp chia thuốc, nên trao đổi với dược sĩ vì không phải loại thuốc nào cũng phù hợp để lấy khỏi bao bì từ trước.
Trường hợp người bệnh thường xuyên khó nuốt, ho hoặc sặc khi uống thuốc cũng cần được bác sĩ, dược sĩ tư vấn để có cách sử dụng phù hợp.
An toàn dùng thuốc không chỉ nằm ở việc dùng đúng loại, đúng liều và đúng thời điểm, mà còn bắt đầu từ những thao tác rất đơn giản trước khi uống. Việc kiểm tra kỹ từng viên thuốc, đặc biệt ở người cao tuổi và người phải sử dụng nhiều thuốc mỗi ngày, có thể góp phần phòng tránh những tai nạn đáng tiếc trong quá trình dùng thuốc tại nhà.